Groniek nummer 243 ‘Roddels’ is uit!

Vanuit historisch perspectief zijn roddels krachtige sociale fenomenen, niet slechts sensatiezucht. Journalisten volgen dan ook graag het leven van bekenden. Roddels dienden door de eeuwen heen als sociaal instrument: ze konden reputaties maken of breken. Het vermeende liefdesaffaire tussen Leopold II en De Mérode – waarvan de waarheid nooit is vastgesteld – toont de onverbiddelijkheid van roddels in de media, maar ook hoe ze positief kunnen uitpakken. Roddels maken deel uit van het historisch geheugen: ze onthullen hoe mensen dachten, hoe samenlevingen functioneerden en hoe macht werd uitgeoefend. Divers en tijdloos staan ze centraal in deze editie van Groniek.

Themagedeelte
Het themagedeelte wordt geopend door Jeanie Sinclair, die laat zien hoe roddels niet alleen als aanvulling, maar als waardevolle bron dienen voor queer- en feministische geschiedenis, door onderbelichte verhalen en sociale machtsverhoudingen bloot te leggen. Daarna volgt Caillan Davenport, die de rol van roddels in het Romeinse hof onderzoekt, met name hoe Marcus Cornelius Fronto roddels gebruikte om zijn invloed te vergroten, maar ook de risico’s ervan voor politieke relaties belicht. Elwin Hofman analyseert hoe roddelaars in 18e-eeuws Nederland wantrouwen zaaiden en sociale vertrouwen ondermijnden, terwijl Eleanor Black beschrijft hoe roddels strategisch werden ingezet om Mary Gilmore te beïnvloeden binnen de New Australia-beweging, een utopische kolonisatiebeweging die streefde naar een egalitaire en rechtvaardige samenleving. Hiermee toont Black aan hoe roddels werden ingezet om de keuzes van vrouwen met beperkt gezag te sturen. Robbert van Leeuwen onderzoekt de koloniale roddelcultuur in Nederlands-Indië via het Indische Zedenschandaal, dat leidde tot massale arrestaties, en Kathleen Feeley sluit af met een verkenning van mediapersoonlijkheid Ed Sullivan, die roddels als vermaak centraal stelde in zijn televisietalkshows. Dit artikel toont daarmee de contemporaine kant van roddels aan, waaruit blijkt dat deze dienen als vermaak voor een breder publiek.

Supplement
Het supplementsgedeelte wordt geopend met een Hoog van de toren van redacteur Julianne Kreuze, waarin zij aan de hand van vijf kernaspecten de achteruitgang van de academische vrijheid in Nederland bespreekt. Vervolgens lees je het interview door redactieleden Dagmar en Matthias met Doeke Sijens, gepassioneerd kenner van kunstenaarsvereniging De Ploeg, over zijn brede interesse in deze groep. Het gesprek vond plaats naar aanleiding van het schilderij Roddels in de regen van George Martens, lid van De Ploeg, dat de voorkant van deze editie siert. Het volgende supplementsartikel is geschreven door redacteur Gijs Gommans en vormt de primeur van de rubriek Leidend voorwerp. In zijn artikel beschrijft hij de historische achtergrond van de Kolossen van Memnon en het toerisme rondom deze standbeelden in het Romeinse Egypte. In het derde supplementsartikel schenkt Jaap de Haan in de rubriek Persoonlijkheden aandacht aan de rol en invloed van raadspensionarissen ten tijde van de Nederlandse Republiek. Het supplement wordt afgesloten met twee boekrecensies van onze redactieleden Matthias Meupelenberg en Hidde Sirag. Zij bespreken respectievelijk de boeken Wereldsteden in de Lage Landen: Stadsgeschiedenis van Nederland en België en The hundred years’ war on Palestine: A history of settler colonial conquest and resistance.